
انواع لکه های سفید پوستی با تصویر + درمان خانگی
لکه های سفید ناگهانی روی پوست شما را نگران کردهاند؟ با انواع لکه های سفید پوستی و درمان آنها در این مقاله ژن سبز آشنا شوید! اگر اخیراً متوجه لکه های سفید روی پوست خود یا عزیزانتان شدهاید، ممکن است سوالاتی درباره علت، خطر و درمان آنها داشته باشید. این مقاله جامع از ژن سبز به بررسی دقیق انواع لکه های سفید پوستی با تصویر، علل بروز، بیماریهای مرتبط، روشهای تشخیص و درمانهای پزشکی، خانگی و سنتی میپردازد.
خرید انواع محصولات آرایشی و بهداشتی | ارسال به سرتاسر تهران در کمتر از سه ساعت
نکات کلیدی مقاله در یک نگاه:
قبل از شروع مقاله، بهتر است با اصطلاح ملانوسیت (Melanocyte) آشنا شویم، زیرا بارها در این مقاله با آن مواجه خواهید شد.
ملانوسیت چیست؟
ملانوسیتها (Melanocytes) سلولهایی در لایه سطحی اپیدرم (Epidermis) پوست هستند که ملانین (Melanin)، رنگدانه مسئول رنگ پوست، را تولید میکنند. کاهش یا تخریب این سلولها میتواند به لکه های سفید روی پوست منجر شود. این مشکل ممکن است به دلایل ژنتیکی، محیطی یا خودایمنی رخ دهد.
لکه پوستی چیست؟
لکه پوستی به هرگونه تغییر غیرعادی در رنگ، بافت یا ظاهر پوست گفته میشود که ممکن است به شکل نقاط تیره، روشن، قرمز یا حتی برجستگی ظاهر شود. این لکهها میتوانند نتیجه عوامل مختلفی از جمله قرار گرفتن طولانی در معرض نور خورشید، تغییرات هورمونی، ژنتیک، بیماریهای پوستی مانند ملاسما یا ویتیلیگو، یا آسیبهای پوستی مثل زخم و سوختگی باشند. برخی لکهها بیضرر هستند و تنها جنبه زیبایی دارند، اما بعضی دیگر ممکن است نشانه مشکلات جدیتر مانند سرطان پوست باشند و نیاز به بررسی پزشکی دارند. شناسایی علت لکهها برای انتخاب درمان مناسب، از کرمهای موضعی تا لیزر، اهمیت دارد.
انواع لکه های سفید پوستی با تصویر
لکه های سفید روی پوست از نظر اندازه، شکل و علت بسیار متنوعاند. شناخت تصاویر انواع لکه های پوستی به تشخیص صحیح کمک میکند.
حالا که با لکههای پوستی آشنا شدیم، خوب است بدانید هر نوع لکه، از ککومک تا لکههای تیره، دلیل، علائم و روش درمان خاص خودش را دارد! این لکهها ممکن است بهخاطر آفتاب، تغییرات هورمونی یا حتی ژنتیک بهوجود بیایند. برای اطلاعات بیشتر، نگاهی به جدول زیر بیندازید که جزئیات کامل انواع لکههای پوستی را نشان میدهد. یادتان نرود، هر نوع لکه در ادامه بهصورت مفصل توضیح داده شده است.
-
ویتیلیگو (Vitiligo): بیماری خودایمنی که ملانوسیتها توسط سیستم ایمنی تخریب میشوند. عوامل محرک شامل استرس، تروما یا بیماریهای خودایمنی مانند تیروئیدیت هاشیموتو (Hashimoto’s Thyroiditis) هستند. لکهها ممکن است گسترش یابند و اعتمادبهنفس را کاهش دهند.
-
میلیا (Milia): در 40-50% نوزادان دیده میشود و معمولاً خودبهخود محو میگردد. در بزرگسالان، ممکن است به دلیل استفاده از کرمهای سنگین، آفتابسوختگی یا لایهبرداری نادرست ایجاد شود.
-
پیتریازیس آلبا (Pityriasis Alba): در کودکان 6-16 سال شایع است و با پوست خشک یا درماتیت آتوپیک (Atopic Dermatitis) مرتبط است. لکهها در فصول خشک تشدید میشوند.
-
هیپوملانوزیس ایدیوپاتیک قطرهای (Idiopathic Guttate Hypomelanosis): در افراد با پوست روشن و بالای 40 سال شایع است. این لکهها به دلیل کاهش ملانین و آسیب مزمن نور خورشید ایجاد میشوند.
توبروس اسکلروزیس (Tuberous Sclerosis): ناشی از جهش در ژنهای TSC1 یا TSC2، با لکه های سفید و علائم سیستمیک مانند تشنج یا تومورهای خوشخیم.ککومک سفید (White Freckles): در افرادی که سالها بدون ضدآفتاب در معرض آفتاب بودهاند، ظاهر میشود.
علل اصلی بروز لکه های سفید پوستی
چرا لکه سفید روی پوست ایجاد میشود؟ عوامل متعددی در بروز لکه های سفید روی پوست نقش دارند:
عوامل کلیدی:
-
آسیب نور خورشید: اشعه فرابنفش (Ultraviolet, UV) ملانوسیتها را تخریب میکند، باعث پوستهریزی و لکه های خشکی روی پوست میشود. پوستهای روشن حساسترند.
-
کمبودهای تغذیهای: کاهش ویتامین D، ویتامین E، کلسیم (Calcium)، روی (Zinc) یا اسیدفولیک (Folic Acid) میتواند لکه سفید روی پوست ایجاد کند. این مشکل با سوءتغذیه یا سوءجذب مرتبط است.
-
عوامل ژنتیکی: بیماریهایی مانند ویتیلیگو (Vitiligo) یا توبروس اسکلروزیس (Tuberous Sclerosis) ریشه ژنتیکی دارند.
-
عفونتها: قارچها (مانند مالاسزیا فورفور (Malassezia furfur)) یا ویروسها (مانند ویروس پاپیلومای انسانی (Human Papillomavirus, HPV)) رنگدانههای پوست را مختل میکنند.
-
التهابات پوستی: درماتیت آتوپیک (Atopic Dermatitis) یا اگزما با التهاب و پوستهریزی همراه است.
- اختلالات متابولیک: مشکلات کبدی یا کلیوی ممکن است با لکه های پوستی کبدی مرتبط باشند.
علت لک سفید روی پوست ممکن است ترکیبی از این عوامل باشد. معاینه پزشکی برای شناسایی ریشه مشکل حیاتی است.
خرید قسطی انواع مکمل های غذایی و مولتی ویتامین از داروخانه آنلاین ژن سبز
بیماریهای مرتبط با لکه های پوستی خطرناک
برخی انواع لکه های پوستی خطرناک نشانه بیماریهای جدیاند:
-
ویتیلیگو (Vitiligo): این بیماری میتواند با بیماریهای خودایمنی مانند دیابت نوع 1 (Type 1 Diabetes) یا کمکاری تیروئید (Hypothyroidism) همراه باشد. لکهها ممکن است در نواحی پرتنش مانند مفاصل یا صورت گسترش یابند.
-
توبروس اسکلروزیس (Tuberous Sclerosis): با علائم عصبی (تشنج)، تومورهای مغزی (Hamartomas) یا کلیوی همراه است. لکه های سفید اولین نشانه در کودکان هستند.
-
لکه های پوستی کبدی (Hepatic Spots): در موارد نادر، با هپاتیت (Hepatitis)، سیروز (Cirrhosis) یا نارسایی کبدی مرتبطاند.
-
کارسینوم سلول بازال (Basal Cell Carcinoma): نادر، اما لکه های سفید با زخم یا خونریزی ممکن است نشانه سرطان پوست باشند.
عفونتهای قارچی و لکه های سفید پوستی
لکه های سفید قارچی روی پوست دست اغلب ناشی از پیتریازیس ورسیکالر (Pityriasis Versicolor)، عفونتی سطحی توسط قارچ مالاسزیا فورفور (Malassezia furfur)، هستند. ویژگی این لکهها:
-
لکه های سفید، قهوهای روشن یا صورتی روی گردن، سینه، پشت یا بازوها.
-
خارش خفیف در گرما یا رطوبت.
-
پوستهریزی ظریف هنگام خراشیدن.
عوامل تشدیدکننده:
-
آبوهوای گرم و مرطوب
-
تعریق زیاد
-
پوست چرب
-
ضعف ایمنی
لکه های سفید روی پوست کودکان و نوزادان
لکه های سفید روی پوست کودکان اغلب بیضررند:
-
میلیا (Milia): کیستهای کراتینی ناشی از انسداد غدد چربی، شایع در نوزادان روی بینی یا گونهها، عمدتا به شکل برجسته دیده میشوند.
-
پیتریازیس آلبا (Pityriasis Alba): لکه های پوستهدار، اغلب با پوست خشک مرتبط اند و با مصرف مواد مرطوب کننده رفع میشوند.
-
درماتیت آتوپیک (Atopic Dermatitis): التهاب مزمن با لکه های قرمز و سفید.
-
توبروس اسکلروزیس (Tuberous Sclerosis): لکه های سفید با علائم سیستمیک.
با این حال اگر شما نگران فرزند خود هستید، برای پیشگیری از بروز این لکهها میتوانید این اقدامات را انجام دهید:
-
استفاده از صابونهای ملایم بدون عطر.
-
مرطوبکنندههای حاوی سرامید (Ceramide).
-
اجتناب از لباسهای زبر.
روشهای تشخیص لکه های سفید پوستی
تشخیص لکه های سفید روی پوست نیازمند رویکردهای زیر است:
-
معاینه بالینی: بررسی ظاهر، توزیع و علائم (خارش، پوستهریزی).
-
لامپ وود (Wood’s Lamp): نور UV برای تشخیص پیتریازیس ورسیکالر (فلورسانس زرد-سبز).
-
بیوپسی پوست (Skin Biopsy): برای ویتیلیگو یا سرطان پوست.
-
آزمایش خون: بررسی کمبودهای تغذیهای یا بیماریهای کبدی.
روش | کاربرد | مزایا |
---|---|---|
لامپ وود | عفونتهای قارچی | سریع، غیرتهاجمی |
بیوپسی | بیماریهای خودایمنی، سرطان | دقیق |
آزمایش خون | کمبودهای تغذیهای | جامع |
درمانهای پزشکی برای لکه های سفید پوستی
درمان لکه های سفید روی پوست به علت بستگی دارد:
- پماد برای لکه های سفید پوست:
-
کلوتریمازول (Clotrimazole) یا کتوکونازول (Ketoconazole) برای پیتریازیس ورسیکالر.
-
هیدروکورتیزون (Hydrocortisone) برای اگزما.
-
تاکرولیموس (Tacrolimus) برای ویتیلیگو.
-
-
فتوتراپی (Phototherapy): نور UVB برای ویتیلیگو، 2-3 جلسه هفتگی.
-
لیزر درمانی (Laser Therapy): برای هیپوملانوزیس یا ویتیلیگو مقاوم.
-
جراحی: پیوند ملانوسیت (Melanocyte Transplant) در ویتیلیگو پیشرفته.
-
داروهای سیستمیک: دستهای از داروها به نام مهارکنندههای mTOR برای توبروس اسکلروزیس.
درمانهای خانگی و طبیعی برای لکه های سفید
برای درمان لکه های سفید روی پوست، میتوانید این روش های خانگی را نیز امتحان کنید:
-
روغن درخت چای (Tea Tree Oil): ضدقارچ و ضدالتهاب. این ترکیب را با روغن نارگیل مخلوط کنید و روی لکه های سفید پوست خود بمالید.
-
عسل مانوکا (Manuka Honey): ضدمیکروب، کافی است یک لایه نازک از این ترکیب بر روی لکه های پوست خود بمالید.
-
آلوئهورا (Aloe Vera): عالی برای پوست خشک، روزانه 2 بار آلوئه ورا را بر روی لکه های سفید پوست تان قرار دهید.
-
سرکه سیب (Apple Cider Vinegar): برای پیتریازیس ورسیکالر، توجه داشته باشید که حتما باید از محلول رقیقشده سرکه سیب استفاده کنید.
-
اصلاح رژیم غذایی: تامین ویتامین C (مرکبات)، ویتامین E (بادام) و روی (دانه کدو) به میزان کافی.
درمان لکهای سفید پوستی در طب سنتی
علت لکه های سفید روی پوست در طب سنتی به عدم تعادل مزاج نسبت داده میشود. در جهت بازگشت تعادل مزاج و درمان لکه های سفید پوستی در طب سنتی، میتوانید از این تکنیک ها استفاده کنید:
- روغنهای گیاهی:
-
روغن زیتون (Olive Oil) برای تغذیه پوست.
-
زردچوبه با عسل برای خواص ضدمیکروبی.
-
- رژیم غذایی:
-
انار و سیب برای تعادل مزاج.
-
ویتامین A (هویج)، B12 (ماهی).
-
-
حمامهای گیاهی: جوشانده بابونه (Chamomile) یا نعناع (Mint).
-
دمنوشها: رازیانه (Fennel) برای سمزدایی.
پیشگیری از لکه های پوستی
برای جلوگیری از لکه های روی پوست پیشنهاد میکنیم که حتما این موارد را رعایت کنید:
- محافظت از پوست:
-
ضدآفتاب با SPF 50.
-
لباسهای محافظ (کلاه، آستین بلند).
-
-
مراقبت روزانه:
-
استفاده پاککنندههای بدون سولفات.
-
مرطوبکنندههای حاوی هیالورونیک اسید (Hyaluronic Acid).
-
-
سبک زندگی:
-
رعایت خواب کافی (7 الی 8 ساعت در شبانه روز)
-
ورزش برای کاهش استرس.
-
رژیم غذایی با سبزیجات و پروتئین.
-
تاثیر عوامل محیطی بر لکه های پوستی
عوامل محیطی در ایجاد لکه های پوستی تاثیر زیادی دارند:
-
نور خورشید: اشعه UV ملانین را کاهش میدهد.
-
رطوبت و گرما: رشد قارچها را تسریع میکند.
-
آلودگی: ذرات معلق هوا التهاب ایجاد میکنند.
-
تغییرات فصلی: پوست خشک در زمستان اگزما را تشدید میکند.
لکه های سفید ناشی از آفتابسوختگی
لکه های سفید ناشی از آفتابسوختگی (Sunburn-Induced Hypopigmentation) در پوستهای روشن شایعاند. این لکه ها معمولا چنین ویژگیهایی دارند:
-
لکه های کوچک روی بازوها یا پشت.
-
خشکی یا پوستهریزی.
-
حساسیت به لمس.
برای درمان و همینطور پیشگیری از لکه های سفید ناشی از آفتاب سوختگی، میتوانید از این روشها استفاده کنید:
-
مرطوبکنندههای حاوی آلوئهورا (Aloe Vera).
-
کرمهای ترمیمی با پانتنول (Panthenol).
-
ضدآفتاب SPF 50.
رژیم غذایی و لکه های سفید پوستی
کمبودهای تغذیهای میتوانند لکه سفید روی پوست ایجاد کنند؛ همانطور که پیشتر توضیح دادیم، کمبود ویتامین دی، ویتامین E یا روی (زینک) میتواند سبب بروز لکه های سفید پوستی شود. بهترین منابع برای تامین این ترکیبات عبارت اند از:
ماده مغذی | منابع | نقش |
---|---|---|
ویتامین D | ماهی، تخممرغ | تولید ملانین |
روی (Zinc) | آجیل، عدس | ترمیم پوست |
ویتامین E | بادام، اسفناج | آنتیاکسیدان |
تاثیر استرس بر لکه های پوستی
استرس مزمن میتواند لکه های ناگهانی روی پوست را تشدید کند. استرس مزمن سبب افزایش مقدار هورمون کورتیزول در بدن شما میشود؛ کورتیزول یا هورمون استرس (Cortisol) التهاب پوست را افزایش داده و سبب تخریب پروتئینهای بدن میشود. همچنین، توان بازسازی پوست را کمتر کرده و سبب تشدید بیماریهای خود ایمنی مانند ویتیلیگو میشود.
مهم راهکارها برای مقابله با استرس مزمن معمولا این سه موردند:
-
مدیتیشن روزانه 10 دقیقه.
-
ورزشهای هوازی (دویدن، شنا).
-
خواب کافی.
سخن آخر
لکه های سفید روی پوست از دلایل مختلفی (از آفتابسوختگی گرفته تا بیماریهای مزمن مانند ویتیلیگو) ناشی میشوند. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب کلید سلامت پوست است. حتما توصیه میکنیم که در صورت بروز لکه های سفید پوستی، به پزشک مراجعه کنید. این مقاله صرفا نقش آموزش داشته و تضمین کننده درمان مشکل پیش آمده نیست.
سوالات متداول
لکه های سفید روی پوست نشانه چیست؟
ممکن است از آفتابسوختگی، عفونت قارچی یا ویتیلیگو ناشی شوند.
آیا لکه های سفید روی پوست کودکان خطرناک اند؟
لکه های سفید روی پوست کودکان اغلب بی ضررند؛ اما نیاز به بررسی توسط پزشک دارند.
بهترین پماد برای لکه های سفید پوست چیست؟
کلوتریمازول (Clotrimazole) یا مرطوبکنندههای حاوی اوره (Urea).
چگونه از لکه های پوستی پیشگیری کنیم؟
سادهترین راه، رعایت این موارد است: ضدآفتاب، هیدراتاسیون، رژیم غذایی سالم.
آیا درمان خانگی لکه های سفید پوستی مؤثر است؟
روغن درخت چای (Tea Tree Oil) یا آلوئهورا (Aloe Vera) با مشورت پزشک کمککنندهاند.
منابع
- https://www.medicalnewstoday.com/articles/319887
- https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/dermatitis-eczema/expert-answers/white-patch-on-skin/faq-20058027
- https://www.healthline.com/health/skin-disorders/white-spots-on-skin
- https://www.medanta.org/patient-education-blog/white-patches-on-skin-reasons-symptoms-treatment-and-home-remedies